تاریخچه عطر در فرانسه

تاریخچه عطر در فرانسه تاریخچه عطر در فرانسه به دوره رنسانس برمیگردد. شهر های ونیز و فلورانس در کشور ایتالیا مراکز ساخت عطر بودند. کاترین دمدیسی پس از ازدواج با هنری دوم، پادشاه فرانسه، عطرسازش را با خود از ایتالیا با به دربار فرانسه برد. کارگاه این عطرساز ایتالیایی توسط یک راهروی مخفی به آپارتمان ملکه متصل میشد از همین رو احتمال ربوده شدن فرمول عطرهای او وجود نداشت. در زمان هنری دوم بود که فرانسه به امپراتوری بزرگ عطرسازی تبدیل شد. درباریان فرانسه که در آن زمان چندان به نظافت و ظاهر خود اهمیت نمی دادند به مرور زمان به مصرف کنندگان ثابت عطر مبدل شدند. در سال 1656 میلادی برای اولین بار دستکش های معطر در فرانسه به بازار آمدند و همچنین صنف مشترک تولید کنندگان عطر و دستکش تاسیس شد و استفاده از آن در فرانسه رو به رشد رفت. عطر در طول تاریخ به معنای قدرت و ثروت بوده است. در فرانسه قرن هفدهم و در دربار لویی چهاردهم، این پادشاه هر روز خواستار رایحه ای جدیدی برای استفاده بود و یا لوئی پانزدهم آنقدر به عطر علاقه داشت که دربارش، دربار عطرآگین نام گرفته بود. در فرانسه آن روزها علاوه بر استفاده مردم از این محصولات برای معطر ساختن پوست و لباس، افزودن رایحه به لوازم خانگی هم رونق پیدا کرد. اما در اواخر قرن هجدهم میلادی دنیای عطر و صنعت عطرسازی با اختراع ادکلن، دستخوش انقلابی بسیار عظیم شد. ادکلن ها در ابتدا بیشتر ترکیبی از لیمو، نارنج و گیاه رزماری بودند. در آن زمان ادکلن ها موارد استفاده بسیار مختلفی داشتند از جمله، خوشبو کردن آب حمام، خوشبو کردن دهان و خوشبو کردن نوشیدنی ها. مدتی بعد ساخت بطری ها نیز برای ادکلن ها رایج و حائز اهمیت شد. بطری های شیشه ای که حاوی مایع معطر بودند با استقبال بسیار گسترده مردم مواجه شدند. در تاریخچه عطر و ادکلن صنعت عطرسازی در دوره انقلاب کبیر فرانسه رشد صعودی خود را از دست داد، البته در آن زمان عطری به نام گیوتین به بازار معرفی شد که در بین انقلابیون و مردم عادی بسیار پر طرفدار شده بود و عده زیادی از آن استفاده می کردند. در دوره ناپلئون بناپارت، صنعت عطرسازی در فرانسه سیر صعودی به خود گرفت و بسیار شکوفا شد. شهر گراسه در فرانسه بزرگترین شهر تولیدکننده عطر بود که اسانس‌های مختلفی تولید می کرد. این شهر تقریبا از سال ۱۷۲۴ میلادی تا به امروز در این زمینه فعالیت می کند. این طور که در تاریخ مشخص شده فردی آلمانی به نام جان رادولف پایه گذار شیمی اسانس‌ها بوده است و در ادامه آنتوان لاووازیه فرانسوی باعث توسعه پایه‌های اولیه علم شیمی اسانس‌ها گردید وی ساکن شهر گراسه بود و نقش بزرگی در سردمداری این شهر در صنعت اسانس داشت و باعث بی رقیب شدن این شهر در زمینه تولید اسانس شده بود. روشی که برای ساخت اسانس در شهر مذکور رواج داشت، روش جذب با استفاده از روغن های جاذب بود که به این وسیله توانستند از گل هایی مانند یاسمن، اسانس به دست آورند. رقیب شهر گراس در آن زمان شهر کلن آلمان بود که خصوصا به واسطه محصول مشهور خود یعنی ادوکلن شهرت داشت. امروزه کشورهای ایتالیا و فرانسه دو کشور بزرگ تولید کننده عطر و ادکلن در جهان به حساب می آیند. برندهای معتبری چون لانکوم، کرید، لالیک، دیور، شنل، بولگاری، ورساچه و… از برترین و مشهورترین برندهای عطرسازی در این دو کشور محسوب می شوند.     صنعت عطر سازی در حالی که بوهایی که امروزه ما دوست داریم به مقدار کمی تغییر کرده اند اما روش های پیدا کردن عناصر این عطرها تغییرات بسیار زیادی داشته اند. برای مثال در تاریخچه عطر و ادکلن عنبر سائل که به خاطر بوی شیرین و تازه و دریایی اش معروف است در غده های وال ها پیدا می شد یا عنصری در آهو های کوهی وجود دارد که به خاطر بوی خوب این نوع از آهو ها را به دلیل شکار فراوان با خطر نابودی نسل مواجه کرده بود. امروزه شرکت های عطرسازی از مخلوط عناصر مصنوعی برای تقلید کردن بوی این عناصر استفاده می کنند. این دانش و همچنین درست کردن عطرها توسط شرکت ها و برندها در اواخر قرن 19 تبدیل به تولید صنعتی به شکل امروزی شد. در واقع صنعت عطرسازی مدرن از اواخر قرن نوزدهم میلادی که تولید مواد شیمیایی و مصنوعی معطری همچون وانیلین و کومارین ممکن شد، شروع گردیده‌است. در اواسط قرن بیستم شرکت های مختلفی تاسیس شدند و عطرهای فراوانی با انواع بو های مختلف سالانه روانه بازار می شدند که این روند تا به امروز همچنان ادامه دارد با شنیدن کلمه عطر معمولا نخستین چیزی که در ذهن ما تداعی می شود، رایحه ای دلپذیر و خوشایند است. پس از آن نیز احتمالا بین کشورها، کشور فرانسه مهد عطر دنیا به یاد شما می آید. این کشور اروپایی بدون شک به عنوان مهد عطرسازی دنیا شناخته می شود. اما سوالی که ممکن است مطرح شود این است که چرا نام کشور فرانسه تا این اندازه به عطر و عطرسازی گره خورده است؟ آیا فرانسوی ها اولین مردمانی بودند که اقدام به تولید عطر کردند؟ آیا اولین عطرهای دنیا در فرانسه ساخته شده اند؟ برای یافتن پاسخ این پرسش ها، در این مقاله با سفیر همراه باشید. پیشینه ساخت عطر در فرانسه در حقیقت باید بگوییم که فرانسه اولین کشوری نیست که عطر را اختراع کرده است؛ زیرا عطرسازی برای نخستین بار در بین النهرین پایه گذاری شد و یونانیان و رومیان باستان اولین مردمانی بودند که عطر را به دنیا معرفی نمودند. در گذشته افراد برای تهیه آب در اروپا با مشکلات فراوانی رو به رو بودند. فرانسوی ها نیز به دلیل شیوع بیماری های واگیردار، حمام رفتن را عامل بسیاری از بیماری ها می دانستند و در نتیجه استحمام برای مردم کاری دشوار و خطرناک محسوب می شد. با آنکه در قرون وسطی نظافت و شستشو رواج پیدا کرده بود، اما در عصر رنسانس به دلیل شیوع بیماری طاعون، حمام های عمومی به دستور پزشک هنری دوم بسته شدند. از این رو افراد برای پنهان کردن بوی نامطبوع بدن خود، به استفاده از عطرها روی آوردند. این در حالی بود که وجود مزارع گسترده در کشور فرانسه مهد عطر که منبعی غنی از بهترین و گرانبهاترین مواد اولیه ساخت عطر به شمار می رفت، موجب شد تا تولید عطر در این کشور محبوب شود و از کیفیت بالایی نیز برخوردار شود. تمامی این عوامل کشور فرانسه را به مهد عطرسازی دنیا تبدیل کرد. شاید برایتان جالب باشد که بدانید اولین عطرهای فرانسه در شهر گراس تولید شدند. این شهر به دلیل داشتن دشت ها و مزارعی مملو از گل ها و سایر مواد اولیه سازنده عطر به عنوان پایتخت عطر جهان مشهور شد. ویژگی های اولین عطرها در ابتدا عطرهایی که ساخته می شد به دلیل استفاده از برخی از مواد طبیعی نظیر مشک، عنبر و عصاره گل ها رایحه ای بسیار تند داشتند. با این حال این عطرها مدت طولانی تری بر روی پوست باقی می ماندند و مشکل بوی نامطبوع بدن فرانسوی ها را نیز حل می کردند. به مرور زمان با تغییر کاربری عطرها و استفاده از آنها به عنوان ماده ای خوشبو کننده و نه کاهش دهنده بوی بد بدن، رایحه عطرها متعادل تر شدند و در نهایت با کشف الکل، رایحه عطرها رو به ملایم تر شدن رفتند. کیفی نام یکی از نخستین عطرهای ساخته شده با ترکیبی بسیار معروف بود. برای ساخت این عطر از گل رز، عنبر و مشک عصاره گیری و با ۳۰ عصاره طبیعی دیگر ترکیب شده بود. اولین عطری که پس از کشف الکل ساخته شد نیز لودورن نام داشت. بر اساس افسانه ای کهن، ملکه مجارستان شیفته پادشاه هلند می شود و برای آنکه توجه او را جلب نماید، دستور تولید عطر لودورن را می دهد. اولین کارگاه عطرسازی فرانسه هنگامی که کاترین دمدیسی با هنری دوم، پادشاه فرانسه ازدواج کرد، کارگاه عطرسازی اش را از کشور ایتالیا به دربار فرانسه منتقل نمود. کارگاه این عطرساز ایتالیایی مجهز به راهرویی مخفی بود که مستقیما به قصر ملکه راه داشت. این امر موجب می شد تا امکان سرقت فرمول عطرهای او وجود نداشته باشد. در زمان هنری دوم، فرانسه به پایتخت عطرسازی دنیا تبدیل شد. در سال ۱۳۵۶ دستکش های معطری وارد بازار فرانسه شدند و با استقبال بی نظیری نیز مواجه گردید. این دستکش ها زمینه تولید سایر محصولات معطر نظیر پوست، لباس و حتی لوازم خانگی معطر را ایجاد نمودند. در اواخر قرن ۱۸ میلادی با کشف الکل و استفاده از آن در صنعت عطرسازی، نخستین ادوکلن ها تولید شدند. در ادوکلن ها از ترکیباتی همچون لیمو، نارنج و رزماری نیز بهره برده می شد. ادوکلن ها کاربردهای دیگری نیز داشتند که از جمله آنها می توان به خوشبو کردن آب حمام، دهان و نوشیدنی ها اشاره نمود. به مرور طراحی بطری های عطر نیز مورد توجه قرار گرفت و از شکل ساده خود خارج شدند. یکی دیگر از عطرهای معروف فرانسه گیوتین نام داشت که در دوره انقلاب کبیر فرانسه عرضه شده بود و از انقلابیون گرفته تا مردم عادی از آن استفاده می کردند. مهم ترین زمان به اوج رسیدن صنعت عطرسازی و شناخته شدن فرانسه، دوره ناپلئون بناپارت بود که در آن دوران، اسانس سازی در شهر گراس انجام می شد. طبق گفته های مورخان، شخصی آلمانی به نام رادولف، پایه گذار علم شیمی اسانس ها بود. پس از آن نیز آنتوان لاووازیه که در شهر گراس پایه های این علم را توسعه داد، نقش مهمی در صنعت اسانس سازی و عطر بر عهده داشت. روایح طبیعی امروزه به دلیل محدودیت های موجود در استفاده از برخی مواد طبیعی، برای تولید عطرها از اسانس های مصنوعی شبیه سازی شده استفاده می شود، چه در فرانسه مهد عطر و چه در کشورهای دیگر. به طور مثال عنبر سائل که در غدد وال یافت می شود و یا مشک که در بدن آهوهای کوهی وجود دارد، خطر شکار فراوان و در نتیجه انقراض آنها را در پی دارد. بنابراین اکثر برندهای مطرح دنیا، شیوه عصاره گیری خود را تغییر داده اند و اسانس هاس مصنوعی را جایگزین اسانس های طبیعی نموده اند. برخی از برندهای فرانسوی اگر بخواهیم معروف ترین برندهایی که در فرانسه مهد عطر تولید می شود را نام ببریم، می توانیم به دیور، ایو سن لوران، لانکوم، آزارو، گرلن، لانوین، مارلی، ون کلیف اند آرپلز، آتلیه فلو، ات لیبق دوقانژ و اورلوو اشاره کنیم…